Korte samenvatting

Het tot stand brengen van betrouwbaar en geloofwaardig bewijsmateriaal met betrekking tot de psychologische schade en fysieke verwondingen als gevolg van foltering of onmenselijke behandeling, vereist in rechtszaken of asielprocedures specifieke medische en juridische kennis en normen. Deze zijn uitgewerkt in een protocol van de Verenigde Naties (Istanbul Protocol – Handboek over effectief onderzoek en documentatie van foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of straf) dat tot op heden echter onvoldoende bekend is bij de betrokken actoren. Kennis hiervan is echter van uitermate groot belang, gezien de fysieke en psychische gevolgen van geweld als bewijsmateriaal kunnen dienen in asielprocedures en andere juridische contexten, en dus een significant impact hebben op de interactie tussen het slachtoffer en een verscheidenheid aan juridische procedures waarmee deze mogelijks geconfronteerd wordt.

Het ARTIP (Awareness Rising and Training for the Istanbul Protocol) project, een Leonardo project van de Europese Commissie, wil het interdisciplinair gebruik van het Istanbul Protocol faciliteren door als kruispunt te fungeren tussen verschillende disciplines. Zo worden verschillende aspecten relevant voor juridische specialisten, sociale diensten, geneesheren en professionele zorgverleners met mekaar in dialoog gebracht.

Het project voorziet in laagdrempelige trainingen in alle juridische en medische aspecten van het protocol en heeft als doelpubliek iedereen die op een professionele manier in contact komt met vluchtelingen en overlevenden van geweld, waaronder maatschappelijk assistenten, advocaten, psychologen en geneesheren. Het project voorziet evenzeer in lokale trainingsessies om, onder meer, lokale professionals in staat te stellen zelfstandig te voorzien in evaluaties van slachtoffers van geweld en/of misbruik en de documentatie hiervan.

Naast het opbouwen van expertise en de aandacht te vestigen op het bestaan van het Istanbul Protocol bij alle relevante actoren, kan het project ook worden gebruikt om het bredere publiek te sensibiliseren met betrekking tot de situatie van vluchtelingen en slachtoffers van geweld.

Het project wordt gecoördineerd door prof. Thomas Wenzel (Medische Universiteit van Wenen, Oostenrijk), in samen werking met diverse Europese partner-universiteiten, NGO’s en overheidsinstanties die een interesse hebben in het Istanbul Protocol, zoals het Griekse Academische Netwerk en het Boltzmann Instituut voor Mensenrechten (i.e. prof. Manfred Nowak, voormalig Speciaal Rapporteur van Marteling bij de Verenigde Naties).

De activiteiten die binnen het kader van het ARTIP project worden georganiseerd, worden ondersteund door een internationale adviesraad, peer-review en door samenwerking met lokale organisaties, met de uitgesproken doelstelling deze organisaties te ondersteunen in hun werk met vluchtelingen en slachtoffers van geweld.

De trainingsmodules zullen getest en aangepast worden in de periode 2011-2012 tijdens een aantal piloottrainingen in zowel partner- als niet-partnerlanden.